İşit Alma Eğitimi: Adım Adım Rehber

Kısa cevap: Köpeğinize işit almayı, yani ağzını elinize, kolunuza ya da eşyalarınıza götürüp dişlerini bastırmasını kontrol etmeyi öğretmenin yolu cezadan değil, tutarlı geri bildirimden geçiyor. Dişler tenime değdiği anda oyunu durduruyorum, üç saniye hiç ses çıkarmadan bekliyorum, sonra köpeğin ağzına uygun bir oyuncak yönlendiriyorum. Günde beş on kez tekrarlanan bu üçlü döngü, benim deneyimimde iki üç hafta içinde belirgin fark yarattı. Köpeğe işit alma öğretme dediğimiz süreç aslında "ağzını nasıl ve nereye kullanacağını" öğretmektir; ağzını hiç kullanmamasını istemek gerçekçi değil.

İşit Alma Nedir, Neden Olur?

Köpekler dünyayı ağızlarıyla keşfeder. Yavruluk döneminde kardeşleriyle güreşirken birbirlerine bastırırlar, karşı taraf ciyaklayınca oyun kesilir ve yavru "fazla sıktım" bilgisini oradan alır. Anneden ve kardeşlerden erken ayrılan köpeklerde bu ders yarım kalır, ev ortamında da karşılarına biz çıkarız. Benim ilk köpeğim tam olarak böyleydi: kötü niyetli değildi, sadece ne kadar bastırabileceğini bilmiyordu.

Yetişkin bir köpekte ağzı kullanma davranışının üç yaygın kaynağını gördüm:

• Oyun heyecanı: Enerji yükseldikçe ısırma baskısı da yükselir. Hiperaktif köpeklerde sakinleşme çalışması yapmadan bu iş çözülmüyor.
• Diş değişimi: Üçüncü ile yedinci ay arasında diş etleri kaşınır, köpek bir şeyleri kemirmek zorundadır.
• Dikkat arayışı: Elinizi ısırdığında konuşuyor, itiyor, bakıyorsanız köpek "işe yarıyor" diye kaydeder.

Bunları ayırt etmek önemli, çünkü korku ya da kaynak koruma kaynaklı sertleşen davranış bambaşka bir başlıktır; agresif davranışları kontrol altına alma konusuna ayrı bakmak gerekir.

Adım Adım Uygulama Planı

1. Adım: Eşiği belirleyin

Bir hafta boyunca not tuttum: köpek hangi saatlerde, hangi oyunda, kaçıncı dakikada ağzını kullanıyor? Bende cevap netti; akşam yedide, top oyununun üçüncü dakikasında. Bu bilgiyi bilmek, davranış oluşmadan önce müdahale etme şansı verir.

2. Adım: Oyunu dondurun

Dişler tene değdiği anda ellerimi göğsümde birleştiriyor, bakışlarımı kaçırıyor ve konuşmuyorum. Bağırmak, eli hızla çekmek işe yaramıyor; hızlı hareket köpek için avın kaçması demek, oyunu kızıştırıyor. Üç ile beş saniye sonra sakinleştiyse oyun devam ediyor. Aynı seansta üçüncü kez olursa odadan çıkıp otuz saniye ara veriyorum.

3. Adım: Alternatif sunun

Ağız kullanma ihtiyacını yok sayamazsınız, yönlendirirsiniz. Ceplerimde her zaman bir halat ya da kauçuk oyuncak taşıdım. El yerine oyuncak ağza girdiğinde hemen övüyorum. "Yapma" demek yerine "şunu yap" demek, öğrenmeyi ikiye katlıyor.

4. Adım: Baskıyı kademeli düşürün

Hedef önce sert ısırığı bitirmek, sonra orta baskıyı, en son hafif dokunuşu azaltmak. Hepsini aynı anda yasaklarsanız köpek neyin yanlış olduğunu çözemez.

5. Adım: "Bırak" komutunu ekleyin

Elimde bir ödül tutuyorum, köpek oyuncağı bıraktığı an "bırak" diyip ödülü veriyorum. Temel komutlar üzerinde çalışmış bir köpek